← Blog ekspercki

Słownik prawno-tłumaczeniowy

Pojęcia z prawa, akt, postępowań i tłumaczeń.

Słownik porządkuje terminy, które często pojawiają się przy tłumaczeniu dokumentów karnych, cywilnych, sądowych, policyjnych, prokuratorskich, cyfrowych oraz materiałów do tłumaczeń ustnych i konferencji.

Dział słownika

Prawo karne i postępowanie karne

Pojęcia często pojawiające się w aktach sprawy, zawiadomieniach, protokołach, postanowieniach i materiałach dowodowych.

podejrzany

Osoba, wobec której w postępowaniu przygotowawczym istnieje formalny status związany z podejrzeniem popełnienia czynu. W tłumaczeniu ważne jest odróżnienie tego statusu od oskarżonego i świadka.

oskarżony

Osoba, przeciwko której wniesiono akt oskarżenia albo którą objęto etapem sądowym postępowania karnego. Termin nie powinien być mieszany z podejrzanym.

pokrzywdzony

Osoba lub podmiot, którego dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone albo zagrożone czynem. W materiałach karnych termin ten ma znaczenie procesowe.

zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa

Pismo inicjujące albo wspierające czynności organów. W tłumaczeniu trzeba zachować opis czynu, daty, strony, okoliczności i załączniki.

protokół przesłuchania

Dokument utrwalający czynność procesową. Ważne są role osób, pytania, odpowiedzi, podpisy, pouczenia i adnotacje.

Dział słownika

Sąd, Policja i Prokuratura

Pojęcia związane z dokumentami organów procesowych i instytucji publicznych.

postanowienie

Formalne rozstrzygnięcie organu albo sądu. W tłumaczeniu trzeba zachować nazwę organu, podstawę, sentencję, uzasadnienie i pouczenie, jeżeli występują.

zarządzenie

Akt o charakterze organizacyjnym lub procesowym. Należy odróżnić go od postanowienia, decyzji i wyroku.

akta sprawy

Zbiór dokumentów związanych ze sprawą. Przy tłumaczeniu akt ważna jest kolejność, numeracja, sygnatury i opis załączników.

sygnatura sprawy

Oznaczenie identyfikujące sprawę. W dokumentach procesowych nie powinno być pomijane ani swobodnie modyfikowane.

pouczenie

Fragment dokumentu informujący o prawach, obowiązkach lub terminach. W tłumaczeniu wymaga szczególnej precyzji.

Dział słownika

Sprawy cywilne

Pojęcia używane przy sprawach rodzinnych, spadkowych, majątkowych, umowach, roszczeniach i dokumentach prywatnych.

powód

Strona inicjująca postępowanie cywilne. W tłumaczeniu należy odróżnić powoda od pozwanego, wnioskodawcy i uczestnika.

pozwany

Strona, przeciwko której skierowano powództwo. Termin ma określone znaczenie procesowe i nie powinien być zastępowany potocznym opisem.

wnioskodawca

Osoba składająca wniosek, często w postępowaniu nieprocesowym. W zależności od sprawy może występować obok uczestników.

uczestnik postępowania

Osoba biorąca udział w postępowaniu nieprocesowym. W tłumaczeniu trzeba zachować jej rolę formalną.

pełnomocnictwo

Dokument upoważniający do działania w imieniu innej osoby lub podmiotu. Ważny jest zakres umocowania, data, podpis i forma dokumentu.

Dział słownika

Dowody cyfrowe i korespondencja

Pojęcia potrzebne przy tłumaczeniu komunikatorów, wiadomości, screenów, plików i transakcji.

dowód cyfrowy

Materiał w formie elektronicznej, który może mieć znaczenie dla sprawy. Może obejmować wiadomości, pliki, zrzuty ekranu, transakcje i metadane.

zrzut ekranu

Obraz przedstawiający fragment komunikacji albo działania aplikacji. W tłumaczeniu ważne są daty, godziny, nazwy użytkowników i kolejność wiadomości.

eksport rozmowy

Plik wygenerowany z komunikatora. Może być bardziej uporządkowany niż pojedyncze screeny, ale nadal wymaga ustalenia zakresu tłumaczenia.

metadane

Dane opisujące plik, wiadomość albo transakcję. Nie zawsze są widoczne, ale mogą mieć znaczenie dla kontekstu materiału.

historia transakcji

Zestawienie operacji finansowych. Przy tłumaczeniu ważne są daty, kwoty, waluty, odbiorcy, tytuły i numery referencyjne.

Dział słownika

Tłumaczenia ustne i konferencje

Pojęcia związane z przygotowaniem spotkań, konferencji, rozmów formalnych i materiałów terminologicznych.

tłumaczenie konsekutywne

Tłumaczenie wypowiedzi po jej fragmencie. Stosowane przy spotkaniach, rozmowach formalnych, konsultacjach i wystąpieniach.

glosariusz

Lista terminów, nazw własnych, skrótów i ustalonych odpowiedników. Pomaga zachować spójność podczas tłumaczenia ustnego i pisemnego.

agenda spotkania

Plan spotkania albo konferencji. Ułatwia przygotowanie terminologii i przewidzenie tematów wypowiedzi.

materiały konferencyjne

Prezentacje, programy, streszczenia, dokumenty pomocnicze i informacje dla uczestników. Dobrze przygotowane materiały ograniczają ryzyko terminologiczne.

tryb roboczy

Sposób pracy nastawiony na zrozumienie i konsultację, a nie na formalną publikację tekstu. W tłumaczeniu trzeba odróżnić go od gotowego dokumentu poświadczonego.

Jak korzystać ze słownika

Termin nie istnieje w próżni.

W tłumaczeniu prawnym znaczenie terminu zależy od dokumentu, organu, etapu sprawy, języka źródłowego i funkcji materiału. Dlatego słownik należy traktować jako narzędzie porządkujące, a nie jako mechaniczny wykaz zamienników.